Εαρινή ισημερία

Εαρινή ισημερία αύριο και η μέρα θ' αρχίσει για άλλη μια φορά να κυριαρχεί πάνω στη νύχτα.

Δεν τη νιώθω την άνοιξη ακόμη, φέτος. Κάτι μία ίωση που με ταλαιπώρησε για πάνω από 2 βδομάδες, κάτι ο καιρός των τελευταίων ημερών που πιο πολύ με χειμώνα μοιάζει (το πρωί το θερμόμετρο έδειχνε 5 βαθμούς).....και η ηλιοφάνεια δεν μπορεί να με παρασύρει σε μια άνοιξη που ακόμη και επίσημα ημερολογιακά κάνει την είσοδό της αύριο.

Είναι κι αυτό το βορειοδυτικό αεράκι που κατορθώνει να τρυπώνει μέσα σου και να θυμίζει πως οι πιο κρύοι άνεμοι στην Ελλάδα έρχονται πάντα από τη στεριά. Ξεροί άνεμοι.

Συνειρμό το συνειρμό θυμάμαι το Ανεμολόγιο που καθόμουν και μελετούσα στο μικρό λιμανάκι στο Κουφονήσι. Κάθε που κατέβαινα να πάρω τη βάρκα για το Πορί και για την Ιταλίδα.... να'σου να μελετάω την Τραμουντάνα και το Γρέγο, το Λεβάντε και το Γαρμπή, το Σορόκο και την Όστρια. ...

Κάποιες φορές νιώθεις οι λέξεις να συνδέονται άμεσα με τις έννοιες που εκφράζουν και να ηχούν μέσα σου σα μελωδίες....και είναι αυτές οι λέξεις που θυμάσαι ακόμη κι αν ξεχνάς άλλα πράγματα πολύ πιο καθημερινά.

Κάπως έτσι σήμερα κι ίσως επειδή η μέρα να φορά λίγο τα blues της, μου έρχονται και οι στίχοι απο το Anthem του Cohen:

There is a crack in everything

That's how the light gets in.

Ίσως ο πιο αισιόδοξος μελαγχολικός στίχος..... Σχήμα οξύμωρον. Γνωρίζω.

σπίτι

Κάποιος με ρώτησε τι είναι σπίτι. Δεν τα πάω καλά με τους ορισμούς. Θεωρώ δικτατορικό τον τρόπο που πολλές φορές μας επιβάλλονται. Μία δικτατορία, στο λάθος της οποίας συχνά υποπίπτω.Σε ερωτήματα σαν κι αυτό υπάρχουν πολλές απαντήσεις. Δεν ειναι αξιώματα της Φυσικής .Κι ενώ πάντα μου πήγαινε ο υποκειμενισμός, εδώ και καιρό τον έχω κάνει σχεδόν μοναδική μου παντιέρα

Τι είναι σπίτι.

Σπίτι....είναι το μέρος όπου επιστρέφεις.
Είναι το μέρος όπου θέλεις να επιστρέψεις.
Είναι εκείνο το μοναδικό σημείο στο οποίο θέλεις να επιστρέψεις ακόμη και όταν κάνεις διακοπές στον Παράδεισο.
Δεν έχει σχέση με τους ανθρώπους. Έχει μια καθαρά υλική υπόσταση.

Κάποτε ένιωθα πως είχα ένα σπίτι.
Και το γεγονός αυτό με οδήγησε στον παραπάνω ορισμό
Μετά ήρθε ένα παράξενο καλοκαίρι, τα κοτσύφια κάνανε για άλλη μια φορά τις φωλιές τους, τα κυπαρίσσια γείρανε λίγο παραπάνω σα σε χαιρετισμό, ένα μικρό κουνελάκι άφησε την τελευταία του πνοή....
Και όλα χάθηκαν. Μαζί και το σπίτι και η έννοια του


Τώρα πια σπίτι, είναι το μέρος όπου θα ακουμπήσω πρόχειρα τις λιγοστές αποσκευές μου.Αν πριν έμοιαζε με δέντρο που άπλωνε ρίζες στο χώμα, τώρα μοιάζει με καράβι που αρμενίζει ανάλογα τη διάθεση και τον άνεμο

"μέρες" δικές μου...άλλων..

Μάρτης. Τον νιώθω στο μεγάλωμα της μέρας, στις ζεστές ακτίνες του ήλιου, στις μικρές λεπτομέρειες που ίσως έχω ανάγκη να δω. Δεν είναι πια άνοιξη παρά τέταρτο κατά τον ποιητή. Είναι άνοιξη ακριβώς.

Το πρωί ζαβλακωμένη ακόμη από την κούραση του τριημέρου και από μια ίωση που θέλησα να αγνοήσω, αλλά εκείνη δεν ήταν το ίδιο αδιάφορη προς εμένα, κουβαλώ πάρ' αυτά τις γ' μέρες του Σεφέρη - ημερολόγια που άφησα χρόνια πίσω μου - να χαθώ μέσα τους , όση ώρα κρατά η διαδρομή μου στον ηλεκτρικό.

Ποτέ δεν πρέπει όμως να λογαριάζουμε χωρίς τους άλλους. Και οι άλλοι αποφάσισαν νωρίς τα ξημερώματα να κάψουν τον τερματικό σταθμό.

"Δεν υπάρχουν τρένα πριν την Ειρήνη".

Κι εγώ που ήθελα να βυθιστώ στο ημερολόγιο , το τόσο κοντά στις σκέψεις μου ;

Που δεν ήθελα να σκεφτώ τίποτα άλλο μέχρι να φτάσω στον προορισμό μου;

Συνεχίζοντας να βρίσκομαι σε μία κατάσταση που δυσκολεύομαι να προσδιορίσω, νιώθω πιο έντονα την απογοήτευση της πραγματοποίησης κάτι τόσο απλού, όπως το να διαβάσω κάτι που επιθυμώ αυτήν τη συγκεκριμένη ώρα..... από την ανάγκη να βρω το γρηγορότερο ένα μέσο να με μεταφέρει στην εργασία μου. Κάτι που τελικά δεν μπορώ να αποφύγω.

Κι έτσι βρίσκομαι στοιβαγμένη μαζί με άλλους τρεις επιβάτες σε ένα ταξί, με το συγγραφέα πάνω στα πόδια μου να ανανεώνει το ραντεβού μας για αργότερα...

...αργότερα...

εκεί που οι "μέρες" του ακουμπούν τις δικές μου...



"Κάποτε έχω την εντύπωση πως σε λίγο θα μου φανεί ότι ζω για πρώτη φορά, ότι όλα πέρασαν ως τώρα μέσα σε μια νάρκη, έξω από μένα. Κάποτε έχω την εντύπωση πως αυτό θα γίνει αύριο: να βλέπω τα πράγματα όπως ο ήλιος βλέπει την πέτρα.

Ας πούμε πως έζησα όλον αυτόν τον καιρό μέσα σ'ένα ακουάριο που δε μου έδωσε τίποτε άλλο εκτός από τη μυρουδιά και την αίσθηση στο λαρύγγι της ομίχλης, την πίεση της πρασινάδας της ατελείωτης καλοκαιρινής μέρας, και τη δίψα (που έγινε αργότερα αρρώστια) , την οδυνηρή δίψα μιας κατάστασης ακαθόριστης και απροσπέλαστης.

.....................

Φαντάζομαι πως ο αληθινός ρυθμός της ζωής μου είναι κάτι που θα ονόμαζα εναλλαγή των άκρων. Έτσι έγινε όσες φορές έκανα κάτι. Αντίθετα, εκείνο που με χάλασε πάντα είναι κάποιες μέσες καταστάσεις, τέλματα που μ'αρρώστησαν ίσαμε και τη μνήμη ακόμη. Την υποχώρηση, τη συγκατάβαση, τη συνδιαλλαγή, αυτό το τρυφερό γύρισμα στον εαυτό μας, αυτή τη συμπονετική άδεια στον εαυτό μας - κάποτε άργησα πολύ να τ'αποκρούσω.

Προσπάθησε κάθε μέρα να θυμάσαι και να πραγματοποιείς τι πιστεύεις. Κι αν χρειαστεί κάποτε για τη ζωή σου, να ξεχάσεις, να γυρίσεις πλευρό, ν'ανασάνεις, τότε δοκίμασε ν'αφεθείς ολότελα, να ζήσεις τυφλός για κάποιο διάστημα. Ίσως η γαλήνη που γυρεύεις να βρίσκεται ακριβώς στην ισορροπία μιας τέτοιας θέσης και μιας τέτοιας άρσης. Ζήσε ολόκληρος.

...........................

Αυτοδίδακτος. Σκέψου τα βιβλία που διάβασες, τους ανθρώπους που σ'επηρέασαν. Τις αλλοιώσεις του εαυτού σου μέσα στη ζωή. Σκέψου τις επιθυμίες σου, το βαθύτερο σκοπό σου.

Τι είναι εκείνο που άλλαξε από σένα ; Τι άλλο από την επιφάνεια ; Μήπως δεν είσαι ο ίδιος ; Ίδιος όπως όταν ήσουν παιδί ;

Αυτό που ήθελες ν'αλλάξει, δεν μπορεί ν'αλλάξει. Αυτό που γύρευες μήπως ήταν η φυγή από τον εαυτό σου, η αναίρεση του εαυτού σου ;

Μάθε το, μόνο την επιφάνεια μπορείς να αλλάξεις. Τα άλλα, τα βαθύτερα, μόνο να τα ξεχάσεις μπορείς- για λίγο καιρό. Θα είσαι αυτό που είσαι.

Αλλά τι είσαι ; Αισθάνεσαι τον εαυτό σου, τον διαισθάνεσαι. Δεν μπορείς να τον ξέρεις ολόκληρο, όπως δεν μπορείς να ξέρεις τους άλλους. Τον γνωρίζεις κάποτε έτσι, κάποτε αλλιώς, δοκιμάζοντας τον πάνω στους άλλους, μετατοπίζοντας τις απόψεις του, με τη δύναμη και την αδυναμία σου."


Συλλογίζομαι τα όσα διαβάζω. Μπορεί ο "σκληρός πυρήνας" μας να παραμένει ο ίδιος, αλλά δε μένουμε αμετάβλητοι. Η επίδραση εξωτερικών παραγόντων πάνω μας, κάποιες φορές μπορεί να είναι ιδιαίτερα καθοριστική. Είμαστε αυτό που είμαστε, αλλά κι αυτό που εν δυνάμει μπορούμε να γίνουμε. Μια διαφορετική αντίληψη θα με γέμιζε μελαγχολία

Προχωρώ....

Εκεί που το"σήμερά" μου - και οι συζητήσεις που είχα πριν λίγες ώρες με πρόσωπο αγαπημένο - κάνουν αυτό που διαβάζω παρακάτω, να μοιάζει δυστυχώς (για άλλη μια φορά) επίκαιρο.



"Όσο προχωρεί ο καιρός και τα γεγονότα, ζω εντονότερο το συναίσθημα πως δεν είμαστε στην Ελλάδα, πως αυτό το κατασκεύασμα που τόσοι σπουδαίοι και ποικίλοι απεικονίζουν καθημερινά δεν είναι ο τόπος μας αλλά ένας εφιάλτης με ελάχιστα φωτεινά διαλείμματα, γεμάτα μια πολύ βαριά νοσταλγία. Να νοσταλγείς τον τόπο σου, ζώντας στον τόπο σου, τίποτε δεν είναι πιο πικρό. Ωστόσο νομίζω πως αυτο το συναίσθημα, συνειδητό ή όχι- αδιάφορο, χαρακτηρίζει όσους από τους ανθρώπους μας των εκατό τόσων τελευταίων χρόνων αξίζει να τους λογαριάσει κανείς. Οι μεγάλοι κολυμπητάδες, που αγωνίστηκαν, όσο κρατούσαν τα μπράτσα τους, να φτάσουν και να ιδούνε από πιο κοντά αυτό το σκληρό νησί του Αιόλου, την άλλη Ελλάδα. (Όλοι τους βούλιαξαν...) "


Κλείνω το βιβλίο. Έχω δρόμο ακόμη για το σπίτι. Άλλωστε μέχρι εδώ είχα σκίσει τις σελίδες......

σαν σήμερα

Πέρσι ήταν δύο γεροντάκια. Φέτος δυο πουλάκια, το ένα να ακουμπά στο στήθος του άλλου. Το λογότυπο.
Ναι, είναι κιτς ο εορτασμός της σημερινής ημέρας. Δεν παύουν όμως να μας βομβαρδίζουν με σχετικές αναφορές ακόμη και αξιολογότατα έντυπα.
Λογικό. Πουλάει.
Από την άλλη....δίνει θέμα.
Κι έπειτα....άσχετα από το πώς εκμεταλλεύονται τη μέρα σήμερα διάφοροι επιτήδειοι, ποιος μπορεί να ζήσει χωρίς ; Τον Έρωτα.


Ποιος, που δεν τον βιώνει.... δεν τον νοσταλγεί....δεν τον αποζητά.


Άνοιξα χτες τυχαία τα "Ανοιχτά χαρτιά" του Ελύτη, το μόνο ποιητή στον οποίο επιστρέφω ξανά και ξανά και όχι άδικα.

Κι ίσως εδώ να είναι η πεμπτουσία της ποίησής του :

"Έχω συλλάβει τη μορφή μου κάπου ανάμεσα σε μια θάλασσα, που ξεπροβάλλει από το ασβεστοχρισμένο τοιχάκι μιας εκκλησιάς, και σ΄ ένα κορίτσι ξιπόλυτο, που του σηκώνει ο άνεμος το ρούχο, μια στιγμή τύχης που αγωνίζομαι να αιχμαλωτίσω και της στήνω καρτέρι με λόγια ελληνικά.

.....................

Αν εμίλησα στην αρχή για κορίτσι και για εκκλησία με κίνδυνο να φανώ ελάχιστα σοβαρός είχα το λόγο μου. Θα' θελα να τραβήξω το πρώτο μέσα στο δεύτερο και να το κάνω δικό μου, όχι διόλου για να σκανδαλίσω, αλλά για να ομολογήσω πως ο έρωτας είναι ένας, και μαζί για να κάνω πιο πυκνό το ποίημα, που θέλω, με τις ημέρες του βίου μου, ν'αποτελώ. "

σπιρτόκουτα

Όμορφα ξεκινά ο Φλεβάρης μ'αυτόν τον ήλιο στον γαλανό αττικό ουρανό. Εισβάλλει κρυφά μέσα από τις γρίλιες το πρωί και χαϊδεύει τη σκέψη με υποσχέσεις μιας άνοιξης που δεν αργεί.

Χτες σε μια προσπάθεια απαλλαγής από αντικείμενα που καταλαμβάνουν άσκοπα χώρο , βρήκα και τη συλλογή από τα σπιρτόκουτά μου. Όμορφες συσκευασίες με το διαφημιστικό λογότυπο επάνω τους. Αναμνήσεις από μέρη μακρινά.... κοντινά.

Δε μου αρέσει να μαζεύω πράγματα, δε μου αρέσει να περιστοιχίζομαι από αντικείμενα που ούτως ή άλλως ξεχνώ ότι υπάρχουν και που σε μια μετακόμιση αποτελούν περιττό βάρος....αυτά όμως αφ'ενός δεν καταλαμβάνουν πολύ χώρο και από την άλλη είναι γεμάτα από εικόνες.

Μικρά ενθυμήματα της βόλτας μου στη ζωή και στον κόσμο.

Το μόνο πρόβλημα είναι ότι ο εμπλουτισμός της συλλογής μου δυσχεραίνεται με την σχεδόν παντού απαγόρευση του καπνίσματος.

λευκό

Υπάρχουν εικόνες που μπαίνουν κατ'ευθείαν μέσα στην καρδιά σου γιατί την αφήνεις ανοιχτή να τις δεχτεί και άλλες που παρά τη φαντασμαγορία τους σ'αφήνουν ψυχρό θεατή απέναντί τους.
Η αιτία βρίσκεται πάντα μέσα μας.
Τα τελευταία χρόνια δεν μπορώ να πω ότι είμαι φίλη των λευκών τοπίων. Φέτος όμως μου άρεσε που χιόνισε κατά τη διάρκεια των εορτών. Άλλωστε δεν ήταν το δύσκολο χιόνι που σε εγκλωβίζει, που στη συνέχεια παγώνει και δε σου επιτρέπει να κινηθείς. Ήταν ίσα ίσα ένα πασπάλισμα που μπορεί να μην αναβίωσε μνήμες, αλλά έδωσε ένα δικό του λευκό στο νέο έτος.

...αν

Λέω μια Καλημέρα δεν παίρνω απάντηση, για λίγη ώρα αναρωτιέμαι το λόγο.... Δεν με άκουσε; δεν ήθελε να απαντήσει ; πρέπει να την επαναλάβω για να βεβαιωθώ για την αντίδραση ;
Αλλά ουσιαστικά δε με ενδιαφέρει η αντίδραση και συνεχίζω να κάνω τη δουλειά μου.
Η ευγένεια με υποχρεώνει στην τήρηση ορισμένων κανόνων. Η αδιαφορία μου με βοηθά να προσπερνώ εύκολα τις αντιδράσεις που, αν και ανερμήνευτες, δε με ακουμπούν.


Είμαι εδώ, ζω, υπάρχω σε αυτό που θεωρείται το ανεπτυγμένο τμήμα του πλανήτη, μόνο που αυτή η ανάπτυξη κατέληξε πολύ μονομερής και μονοδιάστατη και δεν με ικανοποιεί. Νομίζω πως καταπατά τα αρχέγονα ένστικτά μας, πως εθελοτυφλεί μπροστά στην αληθινή μας φύση, πως κόβει τα φτερά του νου μας και μας εμποδίζει να πετάξουμε.
Όλα μπαίνουν σε καλούπια. Σε καλούπια πολυεθνικών. Σε καλούπια πολιτικών σκοπιμοτήτων. Σε καλούπια μιας γενικότερα κατευθυνόμενης σκέψης. Πόθοι, επιθυμίες, ανάγκες. Όλα εξυπηρετούν σκοπούς ξένους προς το είναι μας. Νιώθω την ελευθερία μου να καταργείται. Όχι η ελευθερία της δράσης -αν και μερικές φορές εμποδίζεται και αυτή- αλλά εκείνη η άλλη ελευθερία, η πιο βαθιά και πιο ουσιαστική, της ανεμπόδιστης σκέψης.

Και δε σκέφτομαι την Καλημέρα . Αυτή πέρασε, χάθηκε. Ειπώθηκε ή δεν ειπώθηκε. Είμαι στο παρακάτω. Είμαι στο γιατί είναι όλοι τόσο πολύ ο ρόλος τους. Και τόσο λίγο ο εαυτός τους.


Παρακολουθώ τα βήματα. Τα δικά μου. Των άλλων. Αίτιο- αποτέλεσμα, δράση- αντίδραση. Αποφεύγω την επιτήδευση. Όσο μπορώ. Αλλά οι ρόλοι είναι ρόλοι. Και κανείς δεν ξεφεύγει.
Δε θέλω την ανάγκη που μου επιβάλλεται απ' έξω δίχως να εξυπηρετεί ουσιαστικά την ύπαρξή μου. Κι όμως την υπακούω. Και η μόνη μου παρηγοριά είναι η συνειδητότητα αυτής της υπακοής, που ανά πάσα στιγμή μπορεί να γίνει ανυπακοή.

Αν ζούσα στη Ζάμπια ο ρόλος μου θα ήταν εντελώς διαφορετικός. Το όραμά μου για τη ζωή επίσης. Θα ήμουν τυχερή αν δεν είχα φυματίωση ή λέπρα. Οι προτεραιότητες μου θα ήταν εντελώς διαφορετικές. Ο τρόπος σκέψης μου, η ζωή μου. Θα μου πει κάποιος, τι βλακείες σκέφτεσαι ; Δε ζεις στη Ζάμπια . Αλλά εγώ το μόνο που θέλω να πω, είναι πως είμαι το τώρα μου και το εδώ μου. Κι αν ζούσα εκεί ο ρόλος μου θα ήταν κάτι εντελώς ξένο από αυτό που τώρα γνωρίζω. Κι όμως δε θα είχα χάσει την ταυτότητά μου και το γεννετικό υλικό που κουβαλώ.
Όπως δε θα την είχα χάσει αν ζούσα 1000 χρόνια πριν στη γαλλική εξοχή ή σε μια επαρχία της Κίνας ή στα υψίπεδα του Περού. Κι όμως όλα θα ήταν διαφορετικά.

(Το μόνο ίσως κοινό στοιχείο θα ήταν η αίσθηση της απόλαυσής μου στο χάδι του ανέμου)

Είναι μέρες τώρα που αναρωτιέμαι γιατί ο περισσότερος κόσμος θεωρεί πως η ζωή πρέπει να κάνει έναν συγκεκριμένο κύκλο για να κλείσει. Η ζωή κλείνει όποτε θέλει. Και ξεκινά όποτε θέλει. Κάθε κύκλος της είναι ολοκληρωμένος στην προσωπική μου αντίληψη. Οι μέσοι όροι αφορούν τις στατιστικές και οι θεωρητικά απαραίτητες εμπειρίες για να θεωρηθεί ο κύκλος της ζωής ολοκληρωμένος, τους κοινωνιολόγους και τους ανθρωπολόγους. Η ίδια η ζωή δεν ξέρει από κανόνες. Ή μάλλον έχει τους δικούς της. Και στους δικούς της κανόνες το απροσδόκητο παίζει κυρίαρχο ρόλο.
Παλαιότερα ήταν ένα άγριο ζώο. Ή μία από τις πολλές μεταδοτικές ασθένειες. Και ο θάνατος επέρχονταν. Κι ο κύκλος έκλεινε. Έτσι απλά.
Το απροσδόκητο.

Ποτέ δε θρήνησα το θάνατο. Μόνο την προσωπική απώλεια.
Πολλές φορές θρήνησα τη ζωή. Τη ζωή που δε βιώνεται σωστά. Τη ζωή που καταντά μαρτύριο. Τη ζωή που κουβαλά τόση ελπίδα μέσα της....τόση ανέλπιδη ελπίδα μερικές φορές....Να θέλει κάποιος και να μην μπορεί. Αυτός είναι για μένα ο θάνατος. Κι αυτό το θρήνησα. Και αυτό το θρηνώ. Και με αγγίζει πολύ βαθιά. Να ζεις με την ελπίδα νεκρή.

Το άλλο είναι μια μετάβαση. Από την ύπαρξη στην ανυπαρξία.
Θεωρώ πως κάποιος που θρηνεί έναν νεκρό, θρηνεί την απουσία στη δική του ζωή. Θρηνεί την ανθρώπινη μοίρα , που δεν είναι άλλη από τον θάνατο. Θρηνεί τη μοναξιά του.
Αλλά ο ίδιος ο θάνατος είναι πάντα εκεί. Δίπλα μας. Να μας θυμίζει την τρωτή μας φύση.
Και το πόσο πολύτιμη είναι η κάθε ανάσα μας.