Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2009

λευκό



Υπάρχουν εικόνες που μπαίνουν κατ'ευθείαν μέσα στην καρδιά σου γιατί την αφήνεις ανοιχτή να τις δεχτεί και άλλες που παρά τη φαντασμαγορία τους σ'αφήνουν ψυχρό θεατή απέναντί τους.
Η αιτία βρίσκεται πάντα μέσα μας.
Τα τελευταία χρόνια δεν μπορώ να πω ότι είμαι φίλη των λευκών τοπίων. Φέτος όμως μου άρεσε που χιόνισε κατά τη διάρκεια των εορτών. Άλλωστε δεν ήταν το δύσκολο χιόνι που σε εγκλωβίζει, που στη συνέχεια παγώνει και δε σου επιτρέπει να κινηθείς. Ήταν ίσα ίσα ένα πασπάλισμα που μπορεί να μην αναβίωσε μνήμες, αλλά έδωσε ένα δικό του λευκό στο νέο έτος.

Τετάρτη 10 Δεκεμβρίου 2008

...αν

Λέω μια Καλημέρα δεν παίρνω απάντηση, για λίγη ώρα αναρωτιέμαι το λόγο.... Δεν με άκουσε; δεν ήθελε να απαντήσει ; πρέπει να την επαναλάβω για να βεβαιωθώ για την αντίδραση ;
Αλλά ουσιαστικά δε με ενδιαφέρει η αντίδραση και συνεχίζω να κάνω τη δουλειά μου.
Η ευγένεια με υποχρεώνει στην τήρηση ορισμένων κανόνων. Η αδιαφορία μου με βοηθά να προσπερνώ εύκολα τις αντιδράσεις που, αν και ανερμήνευτες, δε με ακουμπούν.


Είμαι εδώ, ζω, υπάρχω σε αυτό που θεωρείται το ανεπτυγμένο τμήμα του πλανήτη, μόνο που αυτή η ανάπτυξη κατέληξε πολύ μονομερής και μονοδιάστατη και δεν με ικανοποιεί. Νομίζω πως καταπατά τα αρχέγονα ένστικτά μας, πως εθελοτυφλεί μπροστά στην αληθινή μας φύση, πως κόβει τα φτερά του νου μας και μας εμποδίζει να πετάξουμε.
Όλα μπαίνουν σε καλούπια. Σε καλούπια πολυεθνικών. Σε καλούπια πολιτικών σκοπιμοτήτων. Σε καλούπια μιας γενικότερα κατευθυνόμενης σκέψης. Πόθοι, επιθυμίες, ανάγκες. Όλα εξυπηρετούν σκοπούς ξένους προς το είναι μας. Νιώθω την ελευθερία μου να καταργείται. Όχι η ελευθερία της δράσης -αν και μερικές φορές εμποδίζεται και αυτή- αλλά εκείνη η άλλη ελευθερία, η πιο βαθιά και πιο ουσιαστική, της ανεμπόδιστης σκέψης.

Και δε σκέφτομαι την Καλημέρα . Αυτή πέρασε, χάθηκε. Ειπώθηκε ή δεν ειπώθηκε. Είμαι στο παρακάτω. Είμαι στο γιατί είναι όλοι τόσο πολύ ο ρόλος τους. Και τόσο λίγο ο εαυτός τους.


Παρακολουθώ τα βήματα. Τα δικά μου. Των άλλων. Αίτιο- αποτέλεσμα, δράση- αντίδραση. Αποφεύγω την επιτήδευση. Όσο μπορώ. Αλλά οι ρόλοι είναι ρόλοι. Και κανείς δεν ξεφεύγει.
Δε θέλω την ανάγκη που μου επιβάλλεται απ' έξω δίχως να εξυπηρετεί ουσιαστικά την ύπαρξή μου. Κι όμως την υπακούω. Και η μόνη μου παρηγοριά είναι η συνειδητότητα αυτής της υπακοής, που ανά πάσα στιγμή μπορεί να γίνει ανυπακοή.

Αν ζούσα στη Ζάμπια ο ρόλος μου θα ήταν εντελώς διαφορετικός. Το όραμά μου για τη ζωή επίσης. Θα ήμουν τυχερή αν δεν είχα φυματίωση ή λέπρα. Οι προτεραιότητες μου θα ήταν εντελώς διαφορετικές. Ο τρόπος σκέψης μου, η ζωή μου. Θα μου πει κάποιος, τι βλακείες σκέφτεσαι ; Δε ζεις στη Ζάμπια . Αλλά εγώ το μόνο που θέλω να πω, είναι πως είμαι το τώρα μου και το εδώ μου. Κι αν ζούσα εκεί ο ρόλος μου θα ήταν κάτι εντελώς ξένο από αυτό που τώρα γνωρίζω. Κι όμως δε θα είχα χάσει την ταυτότητά μου και το γεννετικό υλικό που κουβαλώ.
Όπως δε θα την είχα χάσει αν ζούσα 1000 χρόνια πριν στη γαλλική εξοχή ή σε μια επαρχία της Κίνας ή στα υψίπεδα του Περού. Κι όμως όλα θα ήταν διαφορετικά.

(Το μόνο ίσως κοινό στοιχείο θα ήταν η αίσθηση της απόλαυσής μου στο χάδι του ανέμου)

Είναι μέρες τώρα που αναρωτιέμαι γιατί ο περισσότερος κόσμος θεωρεί πως η ζωή πρέπει να κάνει έναν συγκεκριμένο κύκλο για να κλείσει. Η ζωή κλείνει όποτε θέλει. Και ξεκινά όποτε θέλει. Κάθε κύκλος της είναι ολοκληρωμένος στην προσωπική μου αντίληψη. Οι μέσοι όροι αφορούν τις στατιστικές και οι θεωρητικά απαραίτητες εμπειρίες για να θεωρηθεί ο κύκλος της ζωής ολοκληρωμένος, τους κοινωνιολόγους και τους ανθρωπολόγους. Η ίδια η ζωή δεν ξέρει από κανόνες. Ή μάλλον έχει τους δικούς της. Και στους δικούς της κανόνες το απροσδόκητο παίζει κυρίαρχο ρόλο.
Παλαιότερα ήταν ένα άγριο ζώο. Ή μία από τις πολλές μεταδοτικές ασθένειες. Και ο θάνατος επέρχονταν. Κι ο κύκλος έκλεινε. Έτσι απλά.
Το απροσδόκητο.

Ποτέ δε θρήνησα το θάνατο. Μόνο την προσωπική απώλεια.
Πολλές φορές θρήνησα τη ζωή. Τη ζωή που δε βιώνεται σωστά. Τη ζωή που καταντά μαρτύριο. Τη ζωή που κουβαλά τόση ελπίδα μέσα της....τόση ανέλπιδη ελπίδα μερικές φορές....Να θέλει κάποιος και να μην μπορεί. Αυτός είναι για μένα ο θάνατος. Κι αυτό το θρήνησα. Και αυτό το θρηνώ. Και με αγγίζει πολύ βαθιά. Να ζεις με την ελπίδα νεκρή.

Το άλλο είναι μια μετάβαση. Από την ύπαρξη στην ανυπαρξία.
Θεωρώ πως κάποιος που θρηνεί έναν νεκρό, θρηνεί την απουσία στη δική του ζωή. Θρηνεί την ανθρώπινη μοίρα , που δεν είναι άλλη από τον θάνατο. Θρηνεί τη μοναξιά του.
Αλλά ο ίδιος ο θάνατος είναι πάντα εκεί. Δίπλα μας. Να μας θυμίζει την τρωτή μας φύση.
Και το πόσο πολύτιμη είναι η κάθε ανάσα μας.

Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2008

άλλη μια μέρα...κι άλλη μία

Μ'αρέσει αυτός ο μη χειμώνας φέτος, όσο ανορθόδοξο και να ακούγεται. Μου αρέσει αυτό το παρατεταμένο φθινόπωρο.


Το πρωί με κατέκλυσε ένα παράξενο αίσθημα ευφορίας, καθώς καιρός και διάθεση εναρμονίστηκαν. Μπορεί σε γενικές γραμμές να είναι ο ήλιος που ανοίγει το νου, που λαμπρύνει τη σκέψη και που μας γεμίζει με θετική ενέργεια και αισιοδοξία, αλλά προσωπικά είναι και αυτές οι μαλακές μέρες με νοτιά μέσα στο χειμώνα, οι γκρίζες και βαριά συννεφιασμένες που ξυπνάνε ένα παράξενο αίσθημα αδιευκρίνιστης ευφορίας .


Στο δρόμο μου, προσπερνώ στολισμένα δεντράκια και βιτρίνες κι όπως το φως είναι ακόμη χαμηλό λόγω της ώρας αλλά και του συννεφιασμένου της ημέρας, δημιουργούν μέσα μου μία απρόσμενα ευχάριστη διάθεση. Δεν τρελαίνομαι για όλη αυτήν την σχεδόν υποχρεωτικά γιορτινή ατμόσφαιρα, αλλά είναι στιγμές που κάτι βρίσκει μέσα μου, και απλά μου γεννά ένα χαμόγελο. Ή τη διάθεσή ενός χαμόγελου.


Στον αποβάθρα του τρένου αναζητώ μάταια σήμερα την συνεπιβάτιδα που πάντα μου προσφέρει ένα θέμα οπτικής ενασχόλησης , όταν δεν έχω διάθεση να διαβάσω τις εφημερίδα ή το βιβλίο που κουβαλώ συνήθως μέσα στην τσάντα μου.
Μάλλον έφτασα λίγο νωρίτερα.
Όταν τυχαίνει να συμπέσουμε στην ώρα, στεκόμαστε πάντα στο ίδιο σημείο της αποβάθρας. Συχνά καθόμαστε αντικριστά στον ίδιο συρμό. Κι έτσι μπορώ να την παρατηρώ ανενόχλητα.
Η εμφάνιση της φωνάζει από μακριά "προσέξτε με, είμαι πολύ διαφορετική από όλους σας" .
Δεν είναι όμορφη. Όχι με την κλασική έννοια του όρου. Είναι βέβαια ψηλή και γεροδεμένη, στοιχεία που σε μια γυναίκα συνήθως τραβούν από μόνα τους την προσοχή.
Αλλά δεν είναι αυτά που κάνουν το βλέμμα κάποιου να εστιάσει πάνω της. Είναι η υπερβολικά φανταχτερή της εμφάνιση, που συνοδεύεται από ένα ύφος ντίβας. Έντονα χρώματα, μεγάλα κοσμήματα και ένα - πάντα- gossip περιοδικό στο χέρι.
Πολύ διαφορετική από όλον τον άλλο κόσμο που πηγαίνει το πρωί στη δουλειά του, σίγουρα πετυχαίνει το στόχο της. Την προσέχουμε.
Και είναι ένα παράξενο πουλί, που με τον τρόπο της φωτίζει τη μέρα μας.

......................................................................................

Όλα αυτά ήτανε χτες. Χτες που η διάθεσή μου ήταν χαρούμενη και μπορούσα να γράφω ανάλογα, ενώ σήμερα...σήμερα είναι διαφορετικά. Και ξέρω πως αυτό κανέναν δεν ενδιαφέρει και τίποτα δεν αλλάζει με την αναφορά του, απλά δεν μπορούσα να συνεχίσω με τον χτεσινό ανάλαφρο τόνο αυτό το ποστ και θέλω να δικαιολογήσω την αλλαγή.

Διαβάζω τη χθεσινή athens και μου αρέσουν πολύ οι αναφορές που κάνει σχετικά με την ελληνική ραδιοφωνία, που φέτος κλείνει 70 χρόνια και το φωτογραφικό υλικό που παραθέτει.
Μορφές που πέρασαν για πάντα, που δεν υπάρχουν πια, που άλλαξαν με τα χρόνια, πάντα μου αρέσει να βλέπω την αλλαγή στους ανθρώπους....ή μάλλον πάντα μ' αρέσει να βλέπω τη νεότητα στους ανθρώπους που μεγάλωσαν, γέρασαν, έφυγαν. Απόδειξη όχι μόνο ότι ζήσανε, αλλά ότι υπήρξαν νέοι, όμορφοι με αυτό το βλέμμα το αδηφάγο, το μερικές φορές ονειροπόλο και άλλοτε σκληρό και αδίστακτο, το βλέμμα του νέου που έχει τη ζωή μπροστά του . Το βλέμμα του ανθρώπου που περιμένει τα πάντα. Είναι ένα τεράστιο δώρο στα μάτια τους η ζωή, που κρύβει συνεχώς εκπλήξεις και μοιάζει ανεξάντλητο.....
Κάπως έτσι....

....................................................................

Ένα παιδάκι, λέει, φώναζε σε πολύβουο δρόμο , όπου δεν το πρόσεχε κανείς :
- Κοιτάξτε με, είμαι αόρατος.

...κάτι μου θυμίζει....

Πέμπτη 13 Νοεμβρίου 2008

Συνάντηση

Μια χαμογελαστή γιαγιούλα μου κάνει δώρο τον καλό της λόγο, όταν χωρίς να γνωριζόμαστε θεωρεί όμορφο ή χρήσιμο να μου πει πόσο μου πηγαίνει το καπέλο που φοράω.

Της αντιγυρίζω το χαμόγελο μαζί με ένα ευχαριστώ και σα να ήταν αυτή η αφορμή, αρχίζει και ξετυλίγει μπροστά μου το κουβάρι των αναμνήσεών της, με τις χοροεσπερίδες και τις ενδυματολογικές συνήθειες της δικής της χρυσής εποχής. Την ακούω προσεχτικά και παρατηρώ πόσο νεανικό είναι το πρόσωπό της στο βλέμμα και στη λάμψη , παρά τις ρυτίδες που νομίζουν ότι μπορούν να κρύψουν τη νεανικότητα της ψυχής της.

Δεν είναι η πρώτη φορά που συναντώ έναν ηλικιωμένο άνθρωπο να φέρει αυτήν την παιδική, νεανική ομορφιά πάνω του. Είναι μια ομορφιά που πηγάζει από πολύ βαθιά, που έχει σχέση με μία στάση ζωής και διαμορφώνει μία ανάλογη συμπεριφορά. Και πάντα χαίρομαι όταν τη βλέπω.



Από πολύ νωρίς κατέληξα πως οι άνθρωποι κουβαλάνε μια συγκεκριμένη ηλικία πάνω τους. Μερικοί παραμένουν αιώνια παιδιά. Άλλοι ζουν μια αέναη εφηβία. Κι είναι κι αυτοί που ενηλικιώθηκαν νωρίς, που άφησαν πίσω τους γρήγορα τα παιδικά βιώματα και που αντιμετωπίζουν τα πάντα με την περισυλλογή, την επιφύλαξη, την υπευθυνότητα του ενήλικα. Συνήθως στους τελευταίους απαιτήθηκε από την ίδια τη ζωή να ενηλικιωθούν νωρίς. Όπως και στους πρώτους είναι η "ευκολία" που δεν τους επέτρεψε να μεγαλώσουν.

Αλλά δεν είναι απόλυτα καθοριστικοί αυτοί οι παράγοντες για τον προσδιορισμό της προσωπικής μας ηλικίας όπως την εννοώ.

Η στάση μας προς τον κόσμο αλλά και προς τους γύρω μας καθορίζεται από πολλούς παράγοντες, τόσο ενδογενείς, όσο και εξωγενείς. Αλλά όταν αυτή κάποια στιγμή πάρει την τελική της μορφή, βλέπω πως τίποτα δεν τη μεταμορφώνει πια.




Στα 19 μου γνώρισα ανθρώπους, που αν και δεν ήταν πολύ μεγαλύτεροί μου ήδη είχαν παραιτηθεί από τη ζωή . Βιάστηκαν να γεράσουν. Κι έτσι γέροι συνεχίζουν να ζουν. Δίχως όραμα.

Αλλά είναι κι εκείνοι οι άλλοι, που όπου κι αν τους συναντήσεις σου μεταδίδουν την αισιοδοξία τους, την ανεμελιά τους, τη διάθεσή τους για το καινούριο. Σε όποια κατάσταση κι αν βρίσκονται. Σε όποια ηλικία.



Όλοι μας κουβαλάμε μία ηλίκια. Μία. Όχι πολλές. Και δεν εννοώ τη σωματική. Ούτε και την πνευματική. Αλλά αυτή που καθορίζει στάση ζωής και αντίληψη. Η δική μου κρύβει αρκετή αφέλεια και άπειρη εμπιστοσύνη στον άνθρωπο. Και δεν νομίζω πως έχει να κάνει με τη λίγη ή περισσότερη ευφυΐα μου.

Πέμπτη 6 Νοεμβρίου 2008

Τίποτα

Διαβάζω ένα γυναικείο βιβλίο που σε κάθε κεφάλαιο έχει έναν τίτλο όπως "κορνφλέικς, ένα κουταλάκι ζάχαρη και παγωμένο γάλα" ή "τηγανίτες και μπέικον περιχυμένα με σιρόπι σφενδάμου" ή "μελάτα βραστά αυγά και κριτσίνια" μόνο που σήμερα έφτασα στο κεφάλαιο με τον τίτλο "τίποτα" και αυτό το τίποτα μου ταιριάζει τόσο πιο πολύ, για το βιβλίο, για την ώρα, για τη μέρα. "Τίποτα" ....και τα έχεις πει όλα. Μερικές φορές σε αυτό το τίποτα τα έχεις όλα. Όλες μου οι γραφές μου θυμίζουν το καλό παιδί που είμαι, το καλό παιδί που δε θέλω να είμαι. Το καλό παιδί που νομίζουν οι άλλοι ότι είμαι.Στην πραγματικότητα είμαι ένα τίποτα, σαν τον τίτλο του κεφαλαίου.


Και όση ώρα γράφω , δεν ξέρω γιατί μου έχει καρφωθεί στο μυαλό αυτό το συρτάρι με τα άπειρα μεταξωτα φουλάρια στη ντουλάπα. Σα να είναι αυτά το εμπόδιο στη ζωή μου


Ξαπλώνω να ξεκουραστώ και σκέφτομαι το νέο μου γραφείο. Γνωρίζω ακριβώς πώς θέλω να είναι. Το γραφείο. Μόνο αυτό. Για τα υπόλοιπα δε με νοιάζει. Σκέφτομαι τη νέα μου ζωή. Μέσα σ' αυτήν θέλω να πραγματοποιήσω τουλάχιστον ένα όνειρό μου. Το πιο τρελό απ' όλα. Το πιο ακριβό απ' όλα. Εντάξει, σίγουρα υπάρχει κόσμος που κάνει πολύ πιο ακριβά όνειρα. Πολύ πιο στέρεα. Κάποτε δοκίμασα μερικά από αυτά , αλλά τα έβγαλα γρήγορα στα δοκιμαστήρια .Μπορεί σε κάποιους άλλους να κάνουν. Εμένα δε μου πηγαίνανε. Αλλαγή λοιπόν.

Το νέο μου σπίτι....Είναι μακριά ακόμη. Αλλά εγω το ονειρεύομαι. Είναι αυτό που θα στεγάσει έναν καινούριο εαυτό. Ελεύθερο.

Κυριακή 26 Οκτωβρίου 2008

χαμενες λεξεις και εικονες



Νύχτα, αργα. 30 ωρες μοιρασμενες σε γη και ουρανο με κάνανε κουρέλι. Μια περίεργη ταχυπαλμία και μια ακόμη πιο παράξενη εγρήγορση με κρατούν ακόμη όρθια.Περιμενω υπομονετικα το κλειδί. Το έχω ήδη απορρίψει. Το νησι. Το ταξίδι.

Ίσως να φταίει και η κούραση.
Το δωματιο δεν κοιτα στην προσοψη, αλλα με ενα κενο βλεμμα ψευτικης απογοητευσης κοιτω τους βοηθητικούς χώρους που ταραζουν την ησυχία της καθε στιγμης με τις γεννητριες που δουλευουν ακαταπαυστα. Μερα -νυχτα ένα αδιάκοπο βουητό. Δεν τολμάς να αφήσεις παραθυρο ανοιχτό. Τ' ανοιγεις για λίγο κι αμέσως τα ξανακλείνεις. Δεν πρεπει να μεινουμε απο ρευμα. Για εμας τους περιεργους φιλοξενουμενους από τους οποιους ζει η οικονομια της χώρας δεν πρέπει να υπάρξουν διακοπές ρεύματος. Πρεπει να ειμαστε ευχαριστημενοι.
Οι πόρνες καιροφυλακτούν απ' έξω για να μας ευχαριστησουν ακόμη περισσότερο. Αλλά ειπαμε, σ΄αυτο το νησι ακομη και οι πόρνες είναι μορφωμένες. Αλλα δε μιλουν αγγλικά.
Γελω με την ιδεα που γεννιεται στο μυαλό μου. Αραγε το πτυχίο μου επαρκεί για να γινω πόρνη;

Όλες μου οι αναμνήσεις από το νησί κουβαλούν αέρα.
Σ'αυτο το μερος φυσάει διαολεμενα. Καθε μέρα και παντού. Να ξερουν άραγε οι άνθρωποι αυτού του τόπου τι σημαίνει η γαλήνη της νηνεμίας; Όλα τα όνειρά τους κουβαλάνε οκάδες από άνεμο που δεν μπορούν να φορτωσουν στις βάρκες τους Φυσάει στην προκυμαία με κύματα βουνο.Φυσάει μέσα στα στενα. Φυσάει μέχρι και στην ενδοχώρα κανοντας τα ζαχαροκάλαμα να λυγίζουν σα θάλασσα από σταχυα.Έτσι λυγιζω κι εγω τις σκεψεις μου παντα με τη φορα του ανεμου, ενω μου λειπει ύπνος, ύπνος.

Kι αγαπη, αγαπη

Πέμπτη 9 Οκτωβρίου 2008

Βερολίνο



Πριν λίγες μέρες βρέθηκα στο Βερολίνο και μόλις σήμερα διαβαζα στην Athens voice πόσο αγαπητή είναι στους υπόλοιπους Έλληνες η γερμανική πρωτεύουσα. Και λέω στους υπόλοιπους γιατί προσωπικά δεν μου έκανε καμιά τρομερή εντύπωση, συγκρίνοντάς την με άλλες πόλεις και τόπους της (τέως) Δυτ. Γερμανίας.

Μια μεγαλούπολη με έντονα ακόμη τα στοιχεία του παλαιού καθεστώτος, με πολλά άχρωμα κτίρια, ευτυχώς αρκετά αραιοκατοικημένη, δίχως όμως κάτι το ιδιαίτερο να επιδείξει.

(Η φωτό από το Σπίτι των Κουλτουρών του Κόσμου)